Wanneer is er sprake van een arbeidsongeval?
ANTWOORD
Om als slachtoffer van een arbeidsongeval te worden erkend, dient de werknemer te bewijzen dat het om een plotselinge gebeurtenis gaat, dat er sprake is van een letsel en dat het ongeval zich heeft voorgedaan tijdens de uitvoering van de arbeidsovereenkomst. Men gaat er dan van uit dat de plotselinge gebeurtenis het letsel heeft veroorzaakt en dat het ongeval gebeurd is door de uitvoering van de arbeidsovereenkomst.
Plotselinge gebeurtenis
Het ongeval moet veroorzaakt zijn door een plotselinge gebeurtenis die zich voordoet in een korte tijdsspanne. Daarin onderscheidt een arbeidsongeval zich van een beroepsziekte, die het resultaat is van een geleidelijke verslechtering van de toestand van de werknemer. Plotselinge gebeurtenissen kunnen zijn: een persoon die valt, zich verbrandt of een slag krijgt, een ontploffing, een botsing, opwinding door angst, een twist, enzovoort. De plotselinge gebeurtenis moet niet per se abnormaal zijn. De uitoefening van de normale arbeidstaken kan voor de toepassing van de arbeidsongevallenwet als plotse gebeurtenis gelden, op voorwaarde dat daarin een aanwijsbaar element kan worden aangetoond dat het letsel kan hebben veroorzaakt. Wanneer een letsel uitsluitend te wijten is aan de slechte lichaamstoestand van de getroffen werknemer, is er geen sprake van een arbeidsongeval.
Letsel
Bij een arbeidsongeval moet er altijd sprake zijn van een letsel, mentaal (zenuwinzinking, geheugenstoornissen, enz.) of lichamelijk. Het letsel kan zich ook manifesteren in de vorm van een ziekte die zich als gevolg van een plotselinge gebeurtenis heeft ontwikkeld. Iemand kan bijvoorbeeld besmet geraken met hepatitis ten gevolge van een prik met een besmette injectienaald. Het letsel hoeft niet noodzakelijk een werkonderbreking of de dood tot gevolg te hebben. Het is voldoende dat het aanleiding geeft tot medische verzorging. Gevallen waarbij alleen de prothesen worden beschadigd, komen eveneens in aanmerking. Zo wordt de breuk van een bril vergoed, ook al veroorzaakt dat geen werkonderbreking.
Veroorzaakt tijdens de uitvoering van de arbeidsovereenkomst
De overeenkomst is in uitvoering vanaf het ogenblik dat de werkgever zijn gezag kan uitoefenen. De uitvoering van de arbeidsovereenkomst blijft dus niet alleen beperkt tot de werkuren. Zo werden bepaalde ongevallen die zich tijdens pauzes of bedrijfsfeesten voordeden als arbeidsongevallen erkend. Een voorwaarde om voor vergoeding in aanmerking te komen, is wel dat het ongeval in verband staat met het te verrichten werk. Een letsel opgelopen bij een twist tussen collega’s wordt enkel als arbeidsongeval beschouwd als die twist om redenen van professionele aard is ontstaan.
Bewijslast
Het slachtoffer van het ongeval moet deze drie voorwaarden kunnen bewijzen. Slaagt hij erin dit bewijs te leveren, dan zal automatisch worden aangenomen dat het letsel door een plotselinge gebeurtenis werd veroorzaakt en dat het ongeval door de uitvoering van de arbeidsovereenkomst is gebeurd. De arbeidsongevallenverzekeraar van de werkgever mag natuurlijk proberen het tegendeel te bewijzen.
Ongeval op de weg van en naar het werk
Ook een ongeval dat zich voordoet op de normale weg van en naar het werk komt in aanmerking als arbeidsongeval. Een normaal traject is de weg die de werknemer moet afleggen om zich van de plaats waar hij woont te begeven naar de plaats waar hij beroepshalve moet zijn en omgekeerd. Het normale traject is niet noodzakelijk het kortste. Een langer traject kan om diverse redenen verantwoord zijn (snellere verplaatsing, minder gevaarlijk, enz.). Kleine onderbrekingen of omwegen doen geen afbreuk aan het normale karakter van het traject. Grotere onderbrekingen of omwegen moeten gerechtvaardigd zijn door een wettige reden die in verband staat met de noden van het dagelijkse leven (bijvoorbeeld een familielid in het ziekenhuis bezoeken of na het werk inkopen doen om het eten te bereiden) of door een gebeurtenis die men niet heeft kunnen voorzien, noch afwenden. Het belang van de onderbreking of omweg is afhankelijk van de duur en de lengte van het normale traject. Een omweg van 1 km is niet veel wanneer het totale traject 20 km bedraagt. Het is echter een zeer grote omweg indien normaal slechts 1 of 2 km moet worden afgelegd. Het traject blijft altijd als normaal beschouwd als de werknemer verplicht is omwegen te maken om werknemers uit dezelfde streek te gaan ophalen of weer terug te brengen of om kinderen naar de kinderopvang of naar school te brengen en ze te gaan afhalen.
Samenvatting
Er is pas sprake van een arbeidsongeval als de werknemer kan bewijzen dat er zich een plotselinge gebeurtenis heeft voorgedaan, dat er sprake is van een letsel en dat het ongeval gebeurde tijdens de uitvoering van de arbeidsovereenkomst. Er zal automatisch worden aangenomen dat het letsel door een plotselinge gebeurtenis werd veroorzaakt en dat het ongeval door de uitvoering van de arbeidsovereenkomst is gebeurd. De arbeidsongevallenverzekeraar van de werkgever kan het tegendeel proberen te bewijzen. Ook een ongeval dat zich voordoet op de normale weg van en naar het werk komt in aanmerking als arbeidsongeval. Kleine onderbrekingen of omwegen worden als onderdeel van het normale traject beschouwd, maar grotere onderbrekingen of omwegen moeten gerechtvaardigd kunnen worden. Carpooling en het afzetten/oppikken van kinderen aan school of kinderopvang worden beschouwd als onderdeel van het normale traject.
In samenwerking met SD WORX
De inhoud van deze tekst heeft
een louter informatief karakter.
De lezer kan geen rechten ontlenen aan deze tekst.
Voorgaande vragen worden bewaard in het archief
van de Vraag van de Week.
