Dimensie 2: holistisch versus individualistisch
2/ dimensie 2: holistisch versus individualistisch
Wie een holistisch wereldbeeld heeft, denkt systeemgericht. Holistische denkers vragen zich voortdurend af wat de impact van hun gedrag, een actie, een gebeurtenis, een oplossing is op het bredere geheel.
Zij beseffen dat de waarde van een deelelement slechts in te schatten valt in perspectief van de impact ervan op het geheel. Zij beseffen ook dat optimalisatie van een deelelement, negatieve gevolgen kan hebben voor het geheel.
Een holistische visie is een brede visie (veel diverse variabelen worden meegenomen in het beslissingsproces), het is een ecologische benadering. Zo'n visie kent weinig compromissen, men doet geen afstand van eigen waarden voor goedkoop succes.
Individualistisch gedrag richt zich op optimalisatie, zelfs maximalisatie van de deelelementen. De gevolgen voor de bredere omgeving staan duidelijk op de achtergrond. Individualistisch denken is beperkt denken (een beperkt aantal variabelen spelen mee in het beslissingsproces). Het is elementgericht, ik-betrokken. Om de eigen doelen te bewerkstelligen is enig opportunisme niet ver weg. Bredere problemen (maatschappelijke, milieu- en sociale problemen) zijn geen directe bekommernis. Wie er de theorie omtrent moderne organisatievormen (kennisorganisaties, de lerende organisatie, levende organisaties, duurzaam ondernemen) op naleest, zal vlug begrijpen dat het synthesebegrip bij uitstek systeemgerichtheid is. Lerende organisaties schuiven holistische waarden naar voren: kennis doorgeven tussen individuele medewerkers, tussen teams, tussen afdelingen, dochterbedrijven,… in het belang van het geheel.
Ecologisch management leunt zeer sterk aan bij deze benadering en plaatst het bredere wereldgebeuren als ultiem systeem waarbinnen we de consequenties van onze acties moeten bekijken.
Ondernemingen kiezen vandaag voor waarden die duidelijk in de richting gaan van een holistische benadering.
